Marskość wątroby – poważne zagrożenie dla zdrowia
Marskość wątroby to przewlekła i nieodwracalna choroba, która stopniowo niszczy zdrową tkankę wątroby, zastępując ją bliznami i guzkami. To upośledza zdolność wątroby do prawidłowego funkcjonowania, co może prowadzić do wielu poważnych powikłań, w tym nadciśnienia wrotnego, wodobrzusza i obrzęków.
Objawy marskości wątroby
W początkowych stadiach marskość wątroby może nie dawać żadnych objawów. W miarę postępu choroby mogą pojawić się:
- Zmęczenie i osłabienie
- Utrata apetytu i utrata masy ciała
- Nudności i wymioty
- Ból lub dyskomfort w prawym górnym kwadrancie brzucha
- Żółtaczka (zażółcenie skóry i białek oczu)
- Swędzenie skóry
- Obrzęki nóg i kostek
- Wodobrzusze (gromadzenie się płynu w jamie brzusznej)
- Krwawienia z przewodu pokarmowego
- Zaburzenia psychiczne (encefalopatia wątrobowa)
Nadciśnienie wrotne
Jednym z najpoważniejszych powikłań marskości wątroby jest nadciśnienie wrotne. Żyła wrotna transportuje krew z jelit, trzustki i śledziony do wątroby. W marskości wątroby blizny i guzki utrudniają przepływ krwi przez wątrobę, co prowadzi do wzrostu ciśnienia w żyle wrotnej.
Nadciśnienie wrotne może prowadzić do:
- Żylaki przełyku i żołądka – rozszerzone żyły, które mogą pękać i krwawić
- Wodobrzusze
- Splenomegalia (powiększenie śledziony)
- Encefalopatia wątrobowa
Wodobrzusze i obrzęki
Wodobrzusze to gromadzenie się płynu w jamie brzusznej, które jest częstym powikłaniem marskości wątroby. Obrzęki, czyli obrzęk tkanek, również są powszechne w marskości wątroby i mogą występować w nogach, kostkach i stopach.
Wodobrzusze i obrzęki w marskości wątroby są spowodowane kombinacją czynników, w tym:
- Nadciśnienie wrotne
- Zmniejszone stężenie albumin w osoczu (albuminy to białka, które pomagają utrzymać płyn w naczyniach krwionośnych)
- Zatrzymywanie sodu i wody przez nerki
Przyczyny marskości wątroby
Istnieje wiele przyczyn marskości wątroby, w tym:
- Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
- Nadużywanie alkoholu
- Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH)
- Choroby autoimmunologiczne wątroby
- Choroby genetyczne
- Niektóre leki
Diagnoza i leczenie
Diagnoza marskości wątroby opiera się na badaniu przedmiotowym, badaniach krwi, badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa) i biopsji wątroby. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania choroby.
Celem leczenia jest:
- Spowolnienie lub zatrzymanie postępu choroby
- Zapobieganie powikłaniom
- Łagodzenie objawów
W niektórych przypadkach konieczny może być przeszczep wątroby.
Profilaktyka
Można zmniejszyć ryzyko rozwoju marskości wątroby poprzez:
- Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
- Unikanie kontaktu z krwią i innymi płynami ustrojowymi zakażonych osób
- Umiarkowane spożywanie alkoholu
- Utrzymywanie zdrowej masy ciała
- Kontrolowanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów
Przykład z Polski
Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce w 2020 roku odnotowano ponad 10 tysięcy hospitalizacji z powodu marskości wątroby. Najczęstszą przyczyną choroby było nadużywanie alkoholu. Dane te pokazują, że marskość wątroby stanowi poważny problem zdrowotny w Polsce.
Podsumowanie
Marskość wątroby to poważna choroba, która może prowadzić do wielu powikłań, w tym nadciśnienia wrotnego, wodobrzusza i obrzęków. Ważne jest, aby znać objawy marskości wątroby i zgłosić się do lekarza w przypadku ich wystąpienia. Wczesne rozpoznanie i leczenie może spowolnić postęp choroby i zapobiec powikłaniom. Prowadzenie zdrowego stylu życia, w tym unikanie nadużywania alkoholu i utrzymywanie zdrowej masy ciała, może zmniejszyć ryzyko rozwoju marskości wątroby.
